Wilhelminastraat te Krommenie
Laatste update was op: vrijdag 30 juli 2010     | In samenwerking met Krommenie.net |
Wilt U een reactie geven of Uw verhaal op deze pagina zetten?
Stuur ons een mail op reageer@wilhelminastraatkrommenie.nl
Reactie van een geotechnisch adviseur

Velserbroek, 12 april 2008

Betreft: Verzakkingen Wilhelminastraat te Krommenie

Graag wil ik reageren op de verzakkingsproblematiek van de woningen in de Wilhelminastraat te Krommenie. Volledigheidshalve merk ik op dat ik tot begin 2008, gedurende circa 38 jaar, werkzaam ben geweest bij de Gemeente Amsterdam als geotechnisch adviseur en uit dien hoofde veel ervaring heb met de funderingsproblematiek. Wellicht kan mijn inzicht een mogelijke bijdrage leveren aangaande deze problematiek.

Afgezien van het feit dat de houten (grenen) funderingspalen in slechte conditie verkeren, waarbij ook al in het verleden (vóór de uitgevoerde sanering van de voormalige gasfabriek) verzakkingen zijn opgetreden is de sterk verslechterde situatie van de panden hoogstwaarschijnlijk een direct gevolg van de uitgevoerde sanering.

Als meest logische verklaring hiervoor geldt de volgende theorie. Vrijwel direct onder de panden bevindt zich een sterk samendrukbare zeer slappe veenlaag. Het is voorts een gegeven dat veen onder water sterk reageert op een gewijzigde situatie (bijvoorbeeld tengevolge van een ophoging dan wel tengevolge van een ontgraving). Tengevolge van de ontgraving voor de sanering (wellicht in combinatie met een grondwaterstandsverlaging) ontstaat er een horizontale grondverplaatsing gezien in de richting van de bouwput (zie bijlage 1-B). Door de ontgraving wordt als het ware de druk van de ketel gehaald, waardoor de zeer slappe veenlaag in horizontale richting verplaatst, hetgeen tevens tot een verticale verplaatsing van de grond (ter hoogte van de panden) kan leiden. De houten funderingspalen zullen hoogstwaarschijnlijk een deel van deze grondverplaatsing hebben meegemaakt. Dit is tevens een mogelijke verklaring dat de funderingspalen onder met name de voor- en achtergevel onder de kespen vandaan zijn geschoven (of gebroken waren), waardoor de gevels niet meer goed gefundeerd zijn en gewoon de zakking van de grond konden volgen. Bovengenoemd deformatiepatroon had reeds ver voor de verrichte sanering ingeschat kunnen worden met behulp van een geotechnisch rekenprogramma (Plaxis).

Ondanks het feit dat ik niet weet in hoeverre de gemeente de nodige voorzorgsmaatregelen had getroffen, geef ik hieronder een impressie van de maatregelen die - mijns inziens - wel genomen hadden moeten worden.

Vooronderzoek en risicoanalyse
  • Grondonderzoek (sonderingen, boringen en peilfilters) ter verkenning van de grondslag.
  • Archiefonderzoek met betrekking tot de fundering van de betrokken panden.
  • Inspectieputjes ter plaatse van de (gevel)muren ter controle op zowel de kwaliteit van het funderingshout als ter controle op de verbinding tussen paalkop en kesphout.
  • Het (notarieel) vastleggen van bestaande scheurvorming in de gevels en bouwmuren, alsmede van reeds opgetreden verzakkingen, van de aan de sanering grenzende panden.
  • Het plaatsen van meetboutjes in zowel de gevel als de bouwmuren, teneinde mogelijke verticale en horizontale deformaties, in relatie tot de 0-situatie (vóór de sanering), te kunnen registreren.
  • Het plaatsen van trillingopnemers ter controle op de opgewekte trillingen tengevolge van de bouwwerkzaamheden.
  • Het met behulp van een geotechnisch rekenprogramma (Plaxis) bepalen van een prognose van de horizontale en verticale deformatie van de grond als gevolg van de te verrichten sanering (lees ontgraving) en/of grondwaterstandverlaging. Indien uit deze prognose ontoelaatbare deformaties volgden dient te worden overwogen om de sanering binnen een gesloten stalen damwandkuip, dan wel sterk gefaseerd, uit te voeren.
Uitvoering en beheerssituatie
  • Vóór de sanering kunnen tussen de panden en de saneerlocatie zogenaamde hellingmeetbuizen worden geplaatst waarmee de horizontale verplaatsingen van de grond gevolgd kunnen worden.
  • Tijdens (en na) de sanering dient de stand van het grondwaterpeil te worden gecontroleerd, teneinde er van verzekerd te zijn dat de houten paalfundering niet droog komen te staan.
  • Tijdens de uitvoering dienen de eerder genoemde meetboutjes en trillingopnemers op de panden met een regelmatige frequentie te worden waargenomen, teneinde afwijkingen ten opzichte van de 0-situatie te registreren en zonodig hierop te anticiperen.
Indien bovengenoemde mogelijke oorzaak van toepassing is op de betrokken panden dan kan overduidelijk worden gesteld dat de hoofdoorzaak van de tijdens (en/of na) de sanering opgetreden verzakkingen voornamelijk zijn veroorzaakt door deze sanering en niet door de slecht kwaliteit van het paalhout. Met andere woorden indien er geen sanering had plaats gevonden dan hadden de thans opgetreden extra verzakkingen vermoedelijk pas over 25 à 50 jaar opgetreden, dan wel in veel mindere mate.

D.W. Maagdelijn